De zomers in Nederland worden steeds droger. Voor veel gebieden betekent dit dat verzilting op de loer ligt. Zo ook in het stromingsgebied van de Vecht, achter het Muiderslot in Muiden. Normaal stroomt er vanzelf zoet water vanuit het Markermeer naar de Vecht, maar door de aanhoudende droogte is de waterstand in het Markermeer en IJsselmeer zó laag dat deze natuurlijke stroming is gestopt. En dat vormt een risico voor natuurgebieden zoals het Naardermeer, de Spiegelplas en de Ankeveense Plassen, die afhankelijk zijn van voldoende zoet water.
Om verzilting van het achterland te voorkomen, moest er snel een oplossing komen. De beste locatie voor een tijdelijke pompinstallatie bleek boven rijksmonument De Stenen Beer, naast het Muiderslot, vanwege de beperkte overlast op die plek. Maar hoe pomp je grote hoeveelheden water over een eeuwenoud monument zonder schade aan te richten?
Vanderkamp kwam met een innovatieve aanpak. In samenwerking met Reinout van de Belt ontwierp Rick van der Kamp een tijdelijke pompinstallatie op een ponton. Aan de achterkant van het ponton hangen, via twee universele bruggen met kruisstukken, twee Flyght PL7121-pompen die samen 6 m³ zoet water per seconde vanuit het Markermeer naar de Vecht pompen.
Het bouwen van deze installatie bracht de nodige technische uitdagingen met zich mee. Een geschikt ponton vinden was niet eenvoudig: een te groot ponton zou het scheepvaartverkeer hinderen, terwijl een te klein ponton instabiel zou zijn. Ook de gewichtsverdeling moest perfect zijn, zowel tussen stuurboord en bakboord als tussen het voor- en achterschip. Een fout in de tekenfase kon leiden tot een aanvaring met De Stenen Beer, iets wat absoluut voorkomen moest worden.
Omdat er bij het Muiderslot geen geschikte kade was om een kraan te plaatsen, werd het ponton opgebouwd in Rotterdam. Dit bracht weer nieuwe uitdagingen met zich mee, zoals de beperkte doorvaartbreedte van de Oranjesluizen en de vaardiepte. De pompen hangen namelijk iets lager dan de bodem van het ponton, waardoor schade zou ontstaan als de bodem geraakt werd. Daarom mocht de installatie niet te zwaar zijn.
Een ander probleem was de uitstroom van het water. Vallend water met een krachtige straal kon uitspoeling veroorzaken en schade aan de waterbodem achter De Stenen Beer. Omdat bodembescherming binnen de mobilisatietijd niet mogelijk was, werd een slimme oplossing bedacht: aan het einde van de leidingen werden T-stukken geplaatst met meerdere kleinere openingen, vergelijkbaar met een douchekop. Deze breken de kracht van de waterstraal.
Deze techniek was nog niet eerder toegepast. Via schetsen en simulaties werd de juiste grootte van de openingen bepaald. Te kleine gaten zouden de pomp onnodig hard laten draaien, wat energieverspilling zou betekenen. De berekeningen waren positief en door de hoge tijdsdruk werd het T-stuk direct in productie genomen.
Eenmaal op locatie geïnstalleerd, was het niet meer mogelijk om met een kraan bij het ponton te komen. Een fout zou betekenen dat alles teruggevaren moest worden, met veel tijdsverlies als gevolg. Dankzij zorgvuldige engineering en strakke planning functioneerde het ontwerp direct zoals bedoeld. De noodpompen draaien inmiddels volop en zorgen ervoor dat de natuurgebieden in het achterland beschermd blijven tegen verzilting.
